Op Linkedin volg ik Auke Smit. Haar posts gaan over trauma en zijn vaak helder omschreven en beeldend leuk om te zien. In een recente post schrijft ze over traumabinding en die post inspireerde mij om hier ook iets te schrijven, omdat ik dit in de sessies die ik geef veel tegenkom.
Doe jezelf een plezier en zoek haar op op Linkedin. Hieronder mijn verhaal.
De hechtingstheorie van John Bowlby en Mary Ainsworth wordt nog steeds gezien als dé hechtingstheorie. In de post van Auke zijn de stijlen van onveilige hechting (vermijdend, ambivalent en gedesorganiseerd) ultrakort omschreven, om een eerste indruk te krijgen. Het zijn classificaties, wat niet betekent dat iemand óf in het ene óf in het andere hokje past.
Ruwweg kun je zeggen dat er sprake is van veilige hechting als de primaire verzorgers volledig kunnen afstemmen op de behoeften van hun baby of kindje. Deze kan zich dan emotioneel zó binden aan de (meestal) moeder en vader dat het kind zich sociaal, emotioneel en cognitief goed kan ontwikkelen. Bij onveilige hechting is dit (eveneens ruwweg) niet of minder het geval.
In mijn praktijk kom ik onveilige hechting veel tegen. Als deze cliënten mij zeggen dat ze een gelukkige jeugd hebben gehad, dat hun ouders natuurlijk wel eens iets niet goed deden, maar dat het ze aan niets ontbrak, dan word ik extra alert. Misplaatste loyaliteit vertekent de realiteit.
De hechtingsstijl ‘gedesorganiseerd’ komt het minst vaak voor en het is ook meteen de meest heftige. In mijn gehechtheidsworkshop zeg ik: gedesorganiseerde hechting = vermijdende hechting x ambivalente hechting en dat in het kwadraat. Erg heftig voor deze cliënten en hun eventuele partner en kinderen. Niet zelden hebben deze mensen overigens geen partner maar dieren als metgezel. Wel zo veilig.
Gedesorganiseerde hechting: onze basisbehoeften ‘veiligheid’ en ‘nabijheid’ kunnen niet samenkomen in het gezin of de situatie waarin deze baby, dit kindje, deze peuter, kleuter, schoolkind terecht is gekomen. Het kind moet zichzelf volledig wegcijferen, is volledig gefocust op de (gevaarlijke) verzorger om zich enerzijds waar het kan te behoeden voor onveiligheid en anderzijds wel de nabijheid opzoeken die wij als sociaal wezen, als kuddedier nu eenmaal nodig hebben. Ik noem het ‘overlevingsnabijheid’. Er is nul-komma-nul geborgenheid en dat maakt een hoop kapot. Waarbij ik wel duidelijk wil aangeven dat veilige hechting altijd mogelijk blijft.
Als ik in sessies met iemand werk bij wie alles wijst in de richting van gedesorganiseerde hechting, dan weet ik dat er ‘andere regels’ gelden. Neem ‘grenzen’. Door de cliënt kunnen grenzen worden overschreden die voor de meeste mensen overduidelijk zijn, maar niet voor deze cliënt. Want hoe moet je weten dat er grenzen zijn als je bent gemarineerd in een jeugd waarin grenzen niet bestonden. Ze werden dus ook niet aangegeven, niet gerespecteerd, niet aangeleerd en voortdurend overschreden. Ik denk niet dat ik voorbeelden hoef te geven van welke vormen dit in de praktijk zoal kan aannemen.
Vakmatig gezien vind ik het enorm interessant en uitdagend. Op het persoonlijke vlak vind ik het zó triest dat dit kan en nog steeds bestaat. Zoals elk mensen zijn ook deze cliënten altijd welkom. En, terug naar onveilige hechting in z’n algemeenheid, dat is waarom ik workshops blijf geven over gehechtheid. Deze dagen gaan, naast de hechtingstheorie ook over destructieve en constructieve symbiose, afhankelijkheid, inter-afhankelijkheid, gezonde autonomie en overlevingsautonomie.
En dat is waarom ik de informatieve workshop over traumapreventie bij baby’s en kindjes aanbied als open inschrijving en voor kinderdagverblijven en bso’s. Want veilig hechting op jonge leeftijd is de basis voor een gezond sociaal en emotioneel welbevinden, een gevoel van interne veiligheid en zelfbewustzijn. Mocht je naar aanleiding van mijn schrijven geïnteresseerd zijn: check de agenda hier voor data en meer info over de workshops. En zoek gerust contact als je hier iets mee wilt voor jouw kinderopvang of bso, als ouder of professional.
Ja, en welke foto plaats ik dan bij dit verhaal. Een plaatje van een klein opgekruld baby’tje in grotemensenhanden? Nah… Chat GPT iets laten maken? Echt niet. Ach ja, gewoon een foto van mezelf in het land waar ik me veilig voel en de nabijheid van de grootsheid van de natuur en het leven ervaar. In een geweldige jas die een en al geborgenheid ademt.